Zwart-witfoto van een baby die met gesloten oogjes aan de borst drinkt

Spruw bij je baby is een schimmelinfectie in het mondje, die je herkent aan een witte tong en witte plekjes tegen de wangen of op het gehemelte die niet weggaan als je er met je vinger overheen gaat. Veeg je de witte laag wel makkelijk weg, dan zijn het restjes melk.

Schrik je van dat witte tongetje? Dat is heel begrijpelijk. Spruw komt vooral voor bij baby’s jonger dan 6 weken en gaat vaak vanzelf over. Drinkt je kindje goed en heeft het er geen last van, dan hoeft er niet eens behandeld te worden. Hieronder lees je hoe je spruw herkent, wat je zelf doet en wanneer de huisarts meekijkt.

Wat is spruw bij een baby precies?

Spruw komt door candida. Dat is een gist, een soort schimmel. Veel mensen hebben deze gist op hun huid en slijmvliezen, bijvoorbeeld in de vagina, zonder dat ze er iets van merken.

Een baby kan de gist op verschillende manieren oplopen. Tijdens de geboorte, als de schimmel in de vagina zit. Via de tepel, als de gist daarop zit. Of via een speen of vinger. Baby’s zijn er extra gevoelig voor omdat hun afweer nog niet zo sterk is. Ook eerder gebruik van antibiotica maakt de kans groter.

Hoe ziet spruw eruit: witte tong, wangen en gehemelte

Spruw herkennen doe je vooral door goed te kijken. Het duidelijkste teken is een witte tong. Meestal zie je ook witte plekjes aan de binnenkant van de wangen en op het gehemelte, het dak van de mond. Die plekjes zitten vast. Ze gaan niet weg als je er voorzichtig met een schone vinger overheen gaat.

Soms merk je nog meer aan je baby. Thuisarts noemt nog een paar andere signalen.

  • De binnenkant van de mond is roder, of je ziet rode, ronde plekjes.
  • Je baby huilt veel en drinkt onrustig. Hij hapt steeds naar de tepel en laat die vaak weer los.
  • Er zitten plekken op de billen. De schimmel zit dan ook daar en geeft luieruitslag.

Een witte tong die niet wegveegt komt vaak voor en is volgens de NCJ-richtlijn borstvoeding niet altijd spruw. Twijfel je, laat het dan zien aan je kraamverzorgende, het consultatiebureau of de huisarts.

Close-up van het gezichtje van een slapende pasgeboren baby

Spruw of melktong: zo zie je het verschil

Na een voeding kan de tong van je baby er ook wit uitzien door melk, een melktong. Dat is onschuldig. Met deze vergelijking zie je snel waar je naar kijkt.

Waar let je opSpruwMelkresten
Wegvegen met een schone vingerGaat niet wegVeeg je makkelijk weg
Plek in de mondTong, binnenkant van de wangen, gehemelteVooral op de tong
Kleur van het slijmvliesSoms roder, of rode ronde plekjesNiet genoemd in de bronnen
DrinkenSoms onrustig drinken, huilen, tepel of speen steeds loslatenNiet genoemd als oorzaak van drinkproblemen
LuieruitslagKan erbij horen, de schimmel zit dan ook op de billenNiet genoemd als oorzaak

Moet spruw bij je baby behandeld worden?

Niet altijd. Drinkt je baby goed en heeft hij geen last, dan mag je afwachten. Spruw duurt meestal 2 of 3 weken en kan vanzelf weggaan. Bij flesvoeding zonder klachten is afwachten ook het advies uit de JGZ-richtlijn.

Huilt je baby veel bij het voeden of laat hij de tepel of speen steeds los? Dan kan de spruw pijn doen. Ga dan naar de huisarts voor een behandeling.

Welke middelen de huisarts voorschrijft

Je krijgt een recept voor een antischimmelmiddel. Welk middel hangt af van de leeftijd.

  • Jonger dan 4 maanden. Meestal een vloeistof, nystatine drank.
  • 4 maanden of ouder. Een gel, miconazol voor in de mond.

Volgens Thuisarts smeer je het middel 4 keer per dag na een voeding met je vinger voorzichtig uit. Aan de binnenkant van de wangen, op het gehemelte, aan de binnenkant van de lippen en op de tong. De gel smeer je goed en dun uit en nooit achter in de keel, zodat je baby zich er niet in kan verslikken of stikken. Hoeveel je geeft staat op het etiket van de apotheek.

Zijn de witte plekjes weg? Thuisarts adviseert bij de vloeistof nog 2 dagen door te gaan en bij de gel nog 1 week. Andere richtlijnen noemen voor beide middelen een week. Houd je aan wat je huisarts of apotheek zegt. Een behandeling duurt meestal 1 of 2 weken.

Spruw op de tepel bij borstvoeding

Geef je borstvoeding, dan kan de gist heen en weer gaan tussen het mondje van je baby en jouw tepels. Je kunt gewoon doorgaan met voeden, dat is onschadelijk voor je baby.

Spruw op je tepels kun je zo merken.

  • Pijnlijke tepels.
  • Tepels die glimmen of waar velletjes op zitten.
  • Een brandende of stekende pijn in je borst, ook na een voeding.

Samen behandelen, jij en je baby

Heeft je baby spruw met klachten en geef je borstvoeding? Dan behandel je volgens Thuisarts en de NCJ-richtlijn het mondje van je baby én je eigen tepels. Anders kan de schimmel steeds weer terugkomen.

  • Koop een crème met miconazol bij de apotheek of drogist. Daar heb je geen recept voor nodig.
  • Smeer de crème na elke voeding op je tepels.
  • Was je tepels voor de volgende voeding met lauw water, zodat je baby de crème niet binnenkrijgt.
  • Laat je tepels goed drogen voor je je bh weer aantrekt.
  • Behandel je tepels net zo lang als je baby behandeld wordt.

Borstvoedingsorganisatie La Leche League plaatst hier een kanttekening bij. Spruw is volgens hen vrijwel nooit de oorzaak van pijn aan tepel of borst. Veel vaker komt het door niet goed aanhappen, vaatkramp of een huidprobleem. Ook de NCJ-richtlijn zegt dat stekende pijn zonder spruw bij je baby op zich geen reden is voor een schimmelmiddel. Heb je pijn bij het voeden? Kijk dan eerst samen met je kraamverzorgende of lactatiekundige naar het aanleggen. In onze borstvoedingstips voor de eerste weken lees je waar je op let.

Twee schone babyflesjes met speen, klaar om uit te koken bij spruw

Spenen, flesjes en kolfonderdelen schoonmaken

Bij spruw helpt het als alles wat in het mondje van je baby komt goed schoon is. De adviezen van Thuisarts en de NCJ-richtlijn komen hierop neer.

  • Fopspeen. Kook hem elke dag 3 minuten uit.
  • Spenen van flesjes. Elke dag 3 minuten koken en daarna droog en schoon bewaren.
  • Kolfonderdelen. Na elk gebruik in een pan water 3 minuten laten koken en goed laten drogen.
  • Handen. Was ze voor het voeden, na het verschonen en na de wc.
  • Textiel. Kleertjes, handdoeken, spuugdoekjes, bh’s en katoenen zoogkompressen waar melk of spuug op komt, was je op minimaal 60 graden.
  • Zoogkompressen. Vervang ze als ze vochtig zijn, zodat je tepels droog blijven.

Overdrijven hoeft niet. La Leche League waarschuwt dat superstrenge hygiëne en diëten vrijwel nooit nodig zijn. Gewone basishygiëne en regelmatig handen wassen is genoeg. Geef je flesvoeding, dan vind je meer over het schoonhouden van flesjes in ons artikel over flesvoeding geven.

Stappenplan als je baby spruw heeft

Zie je iets wits in het mondje? Loop deze stappen rustig door.

  1. Kijk en veeg. Was je handen en ga met een schone vinger over de witte plek. Gaat het makkelijk weg, dan is het melk.
  2. Kijk verder in de mond. Plekjes tegen de wangen of op het gehemelte passen bij spruw.
  3. Let op het drinken. Drinkt je baby rustig en goed, dan kun je afwachten.
  4. Check de billen. Rode plekken of luieruitslag kunnen bij spruw horen.
  5. Houd spullen schoon. Kook spenen en kolfonderdelen uit en was je handen.
  6. Onrustig of huilerig bij het voeden? Bel de huisarts voor een middel voor je baby.
  7. Geef je borstvoeding? Behandel dan ook je tepels, zolang je baby behandeld wordt.
  8. Maak de kuur af. Ga door na het verdwijnen van de plekjes, zoals de huisarts of apotheek aangeeft.
  9. Na 2 tot 3 weken niet over? Neem opnieuw contact op met de huisarts.

Bel je huisarts bij spruw als

  • je baby slecht drinkt
  • je baby tijdens de voeding erg onrustig is
  • je baby plekken op de billen heeft waardoor de huid kapotgaat
  • de spruw na 2 tot 3 weken nog niet weg is
  • je tepelpijn niet binnen een paar dagen beter wordt met de behandeling
Moeder houdt haar pasgeboren baby dicht tegen zich aan en troost hem

Je baby troosten als drinken lastig gaat

Een baby met een pijnlijk mondje kan onrustig zijn aan de borst of de fles. Dat is zwaar. Voed vaak, zodat de voedingen korter zijn, en begin eventueel aan de minst pijnlijke kant. Dat raadt La Leche League aan bij pijn tijdens het voeden.

Is voeden voor jou te pijnlijk, dan kun je een tijdje kolven om je melkproductie op peil te houden. Twijfel je of je baby genoeg binnenkrijgt, kijk dan in het voedingsschema voor baby’s van 0 tot 3 maanden en bespreek het met het consultatiebureau. Meer over de eerste maanden lees je in ons overzicht over het eerste jaar van je baby.

Is spruw besmettelijk?

Spruw komt door candida, een gist die veel mensen gewoon bij zich dragen zonder er last van te hebben. De schimmel zit vaak op de huid en op slijmvliezen. Besmettelijk in de zin van een verkoudheid is het dus niet, maar de schimmel kan wel van de een naar de ander gaan.

Volgens Thuisarts kan de candida op drie manieren bij je baby komen: tijdens de geboorte als je de schimmel in je vagina hebt, via je tepel als de gist daarop zit, en via een speen of een vinger waar de gist op zit. Dat laatste is ook de reden dat spenen en flesjes dagelijks drie minuten uitkoken wordt aangeraden.

Heb jij pijnlijke, glimmende tepels of een brandend gevoel in je borst na een voeding, dan is de kans groot dat jullie allebei de schimmel hebben. Behandel dan samen, anders geef je het over en weer door.

Veelgestelde vragen over spruw bij je baby

Mag ik afgekolfde melk invriezen als mijn baby spruw heeft?

Ja. Volgens La Leche League kun je melk die je kolft in de periode dat je baby spruw heeft gewoon invriezen en later geven. Dat geldt ook als je zelf een candida-infectie hebt. Kook de kolfonderdelen wel na elk gebruik 3 minuten uit.

Mag ik de mondgel van mijn baby ook op mijn tepel smeren?

Nee, dat wordt afgeraden. Het Kinderformularium en de NCJ-richtlijn waarschuwen dat je baby zich kan verslikken in gel op de tepel. Voor je tepels gebruik je een miconazolcrème, die je voor de voeding weer afwast.

Kan mijn baby spruw krijgen door antibiotica?

Dat kan de kans vergroten. Volgens Apotheek.nl kunnen antibiotica de weerstand tegen candida verminderen. De JGZ-richtlijn noemt eerder antibioticagebruik als een van de factoren waardoor spruw vaker ontstaat.

Heeft mijn baby bijwerkingen van het middel tegen spruw?

Soms. Apotheek.nl noemt bij nystatine misselijkheid, spugen of diarree, die vanzelf overgaan, en bij miconazolgel onder meer een vreemde smaak en misselijkheid. Die informatie gaat vooral over volwassenen. Maak je je zorgen, bel dan je apotheek of huisarts.

Bronnen: Thuisarts.nl, Mijn baby heeft spruw (NHG, april 2026); Apotheek.nl, nystatine en miconazol in de mond; Kinderformularium, miconazol en nystatine; NCJ, Multidisciplinaire richtlijn borstvoeding en JGZ-richtlijn Huidafwijkingen; Borstvoeding.nl (La Leche League), Spruw. Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies van je huisarts, verloskundige, kraamverzorgende of jeugdarts.

Laatst bijgewerkt: oktober 2026.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *