Tijdens een bevalling kan pijnbestrijding op verschillende manieren worden ingezet. Welke vorm het beste past, verschilt per persoon en per bevalling. Naast bijvoorbeeld een ruggenprik kan in sommige situaties ook lachgas worden gebruikt.
Maar hoe werkt lachgas tijdens een bevalling eigenlijk? Wat merk je ervan, wat zijn de voor- en nadelen en hoe zit het met de impact van lachgas op het milieu?
Wat is lachgas?
Lachgas, ook wel distikstofmonoxide (N₂O) genoemd, wordt in de geboortezorg gemengd met zuurstof en via een masker ingeademd. Het doel is niet om de pijn volledig weg te nemen, maar om pijn en spanning tijdens de weeën beter hanteerbaar te maken.
Een belangrijk kenmerk is dat lachgas alleen gebruikt hoeft te worden wanneer daar behoefte aan is. De barende ademt het gas zelf in via een masker, meestal rondom een wee.
Hoe wordt lachgas tijdens de bevalling gebruikt?
Bij het gebruik van lachgas houdt de barende zelf een masker vast. Wanneer een wee opkomt, wordt via het masker een mengsel van lachgas en zuurstof ingeademd.
Het effect treedt relatief snel op. Daardoor kan het gebruik worden afgestemd op de weeën. Zodra het masker niet meer wordt gebruikt, stopt ook de toediening.
Moderne systemen voor lachgas tijdens de bevalling kunnen het gas op aanvraag leveren. Het mengsel wordt dan alleen toegediend op het moment dat de barende daadwerkelijk via het masker inademt.
Wat voel je van lachgas?
De ervaring verschilt per persoon. Lachgas kan ervoor zorgen dat iemand zich meer ontspannen voelt en dat de pijn van de weeën als beter hanteerbaar wordt ervaren.
Je blijft tijdens het gebruik bij bewustzijn en kunt blijven communiceren met de verloskundige of andere zorgverleners.
Sommige vrouwen ervaren bijwerkingen zoals duizeligheid, misselijkheid of een wat zweverig gevoel. Daarom wordt altijd samen met de zorgverlener bekeken of deze vorm van pijnbestrijding geschikt is.
Wat zijn de voordelen?
Een belangrijk voordeel van lachgas is de flexibiliteit. Het kan tijdens de bevalling worden ingezet wanneer daar behoefte aan is en de werking neemt na het stoppen relatief snel weer af.
Daarnaast houdt de barende zelf een zekere mate van controle over het gebruik, doordat zij het masker zelf vasthoudt.
Ook is voor het toedienen van lachgas geen infuus of prik nodig. Voor vrouwen die liever geen of nog geen andere vorm van medicamenteuze pijnbestrijding willen, kan dat prettig zijn.
Is lachgas hetzelfde als een ruggenprik?
Nee. Lachgas en een ruggenprik werken op een andere manier en hebben ook een ander effect.
Een ruggenprik is een vorm van regionale pijnbestrijding waarbij medicatie via de rug wordt toegediend. Lachgas wordt ingeademd en is vooral bedoeld om pijn en spanning beter hanteerbaar te maken.
Welke mogelijkheid geschikt is, hangt onder andere af van het verloop van de bevalling, de persoonlijke situatie en de mogelijkheden op de locatie waar je bevalt.
En hoe zit het met duurzaamheid?
Naast comfort en pijnbestrijding is er steeds meer aandacht voor de milieu-impact van lachgas. Lachgas is namelijk een krachtig broeikasgas. Wanneer uitgeademd lachgas zonder verdere verwerking in de atmosfeer terechtkomt, draagt het bij aan klimaatverandering.
Dat betekent niet dat lachgas niet meer gebruikt kan worden. Er bestaan tegenwoordig verschillende technieken om de uitstoot tijdens het gebruik sterk te beperken.
Dat begint al bij de manier waarop het gas wordt toegediend. Met een on-demand systeem wordt alleen lachgas geleverd wanneer de barende daadwerkelijk via het masker inademt. Zo wordt voorkomen dat er onnodig gas wordt gebruikt.
Daarnaast kan uitgeademd lachgas worden afgezogen. Met moderne lachgasdestructie kan het opgevangen lachgas vervolgens worden afgebroken voordat het in de atmosfeer terechtkomt.
Op die manier kan binnen de geboortezorg worden gezocht naar een combinatie van comfort voor de barende, een veilige werkomgeving voor zorgprofessionals én een zo laag mogelijke impact op het milieu.
Kun je overal met lachgas bevallen?
Niet iedere verloskundige praktijk, geboortelocatie of ziekenhuis biedt lachgas aan. De apparatuur, werkwijze en voorzieningen moeten hiervoor geschikt zijn.
Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de veilige toediening aan de barende. Ook goede afzuiging en de omgang met uitgeademd lachgas zijn belangrijke aandachtspunten.
Wil je graag de mogelijkheid hebben om tijdens je bevalling lachgas te gebruiken? Dan is het verstandig om vooraf bij je verloskundige, geboortecentrum of ziekenhuis te informeren of lachgas beschikbaar is en hoe het op die locatie wordt toegepast.
Lachgas opnemen in je geboorteplan
Heb je een voorkeur voor een bepaalde vorm van pijnbestrijding? Dan kun je dit al tijdens de zwangerschap bespreken met je verloskundige of gynaecoloog en eventueel opnemen in je geboorteplan.
Een bevalling verloopt natuurlijk niet altijd precies zoals vooraf bedacht. Toch kan het prettig zijn om van tevoren te weten welke mogelijkheden er zijn.
Lachgas kan daarbij één van de opties zijn. Laat je vooraf goed informeren over de voor- en nadelen en bespreek met je zorgverlener welke vorm van pijnbestrijding het beste aansluit bij jouw situatie en wensen.
Naast de werking en het comfort kun je daarbij ook vragen hoe de geboortelocatie omgaat met het gebruikte lachgas. Zo kun je je vooraf een completer beeld vormen van de mogelijkheden rondom lachgas tijdens de bevalling.