Een bevalplan opstellen is een waardevolle voorbereiding op je bevalling. Het helpt je nadenken over wat belangrijk voor je is, geeft je verloskundige en gynaecoloog inzicht in jouw wensen en zorgt ervoor dat iedereen in het zorgteam weet wat je wel en niet wilt. In dit artikel lees je wat een bevalplan precies is, wat erin hoort en hoe je het opstelt.
Wat is een bevalplan?
Een bevalplan is een document waarin je jouw wensen rond de bevalling vastlegt. Denk aan: waar wil je bevallen, welke pijnstilling overweeg je, wie wil je erbij hebben, wat wil je vlak na de geboorte? Het is geen contract maar een leidraad voor je zorgverleners. Een bevalling verloopt zelden precies zoals gepland, dus flexibiliteit is belangrijk. Maar door erover na te denken en je wensen op te schrijven, ga je beter voorbereid de bevalling in.
Waarom een bevalplan opstellen?
- Je denkt vooraf na over wat je wel en niet wilt
- Je partner weet hoe hij of zij je kan ondersteunen
- De verloskundige of gynaecoloog kent jouw voorkeuren
- Het geeft regie en rust tijdens een spannende periode
- Bij wisseling van dienst weet ook de nieuwe zorgverlener wat je wil
Wat zet je in een bevalplan?
1. Algemene informatie
- Jouw naam, uitgerekende datum en deze van je partner
- Telefoonnummer en contactgegevens
- Bij wie je onder behandeling bent (verloskundige, ziekenhuis)
- Bijzonderheden uit eerdere zwangerschappen of medische voorgeschiedenis
2. Locatie en mensen erbij
- Waar wil je bevallen: thuis, poliklinisch, klinisch of in een geboortecentrum
- Wie wil je erbij hebben (partner, doula, familie)
- Eventueel een back-up persoon
3. Sfeer en omgeving
- Gedimd licht of juist fel licht
- Eigen muziek (playlist klaarzetten)
- Bevallingshoudingen waar je in wil bewegen
- Wel of geen video of foto tijdens de bevalling
4. Pijnstilling
- Welke pijnstilling overweeg je: ruggenprik, lachgas, remifentanil, badwater, ademhalingstechnieken
- Wil je dat het wordt aangeboden of pas wanneer jij erom vraagt?
- Welke wil je in elk geval niet?
5. Medische interventies
- Bewaking baby: continu of intermitterend (waar mogelijk)
- Houding tijdens persen: liggend, zittend, op handen en voeten
- Inknippen of niet (mocht het ter sprake komen)
- Wel of geen vacuumpomp als spoed
6. Eerste contact en navelstreng
- Huid op huid (de “gouden uur”) direct na geboorte
- Navelstreng uitkloppen of direct doorknippen
- Wie knipt de navelstreng (partner?)
- Wel of niet vasthouden tijdens persen placenta
7. Voeding
- Borst- of flesvoeding (of beide)
- Wel of geen flesvoeding bijgeven in de eerste uren
- Vitamine K en eventueel vitamine D
8. Bij keizersnede of complicaties
- Wil je partner erbij in de OK
- Mag de partner foto’s of video maken
- Wens om direct huid op huid op je borst, ook bij keizersnede
- Wat als baby moet worden opgenomen?
Tips voor een goed bevalplan
- Houd het kort: 1 tot 2 A4-tjes. Lange documenten worden vaak niet helemaal gelezen
- Gebruik bullet points: overzichtelijker dan lange lopende tekst
- Schrijf in “ik wil graag…”: klink je actief en duidelijk uit
- Bespreek het vooraf: deel het met je verloskundige op een controle, niet pas tijdens de bevalling
- Blijf flexibel: noteer “bij voorkeur” in plaats van keiharde eisen
- Druk een paar exemplaren af: 1 voor jezelf, 1 voor je partner, 1 voor je verloskundige, 1 voor in het ziekenhuisdossier
Wanneer maak je een bevalplan?
De meeste vrouwen stellen hun bevalplan op tussen de 30 en 36 weken zwangerschap. Tegen die tijd heb je voldoende controles gehad en weet je wat de opties zijn. Bespreek het bevalplan op je controle rond 36 weken met je verloskundige. Pas hem zo nodig nog aan in overleg.
Veelgestelde vragen over een bevalplan
Nee, een bevalplan is niet verplicht. Het is een hulpmiddel voor jou en je zorgverleners. Veel vrouwen vinden het prettig om er een te hebben, anderen hebben er geen behoefte aan.
Je zorgverlener probeert je wensen waar mogelijk te respecteren. Maar bij medische noodzaak kan ervan worden afgeweken, om de veiligheid van jou en je baby te waarborgen.
Ja zeker. Misschien wil je toch een ruggenprik terwijl je dat eerst niet wilde, of juist andersom. Geef dat aan, je zorgverlener volgt je beslissing.
Een bevalplan opstellen is een mooi moment om als koppel het gesprek aan te gaan. Bespreek wat voor jullie allebei belangrijk is en sluit compromissen. Op het moment zelf telt vooral jouw wens, want het is jouw bevalling.
Lees ook
Bekijk welke soorten bevalling er zijn, lees over de inhoud van je vluchttas voor de bevalling en herken de signalen dat de bevalling begint met onze artikel over slijmprop verliezen. Bereken eerst je uitgerekende datum.
Laatst bijgewerkt: mei 2026.